Bối cảnh mới và những yêu cầu cấp thiết về ATVSLĐ
Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn trong công tác ATVSLĐ của Hà Nội. Thành phố đã triển khai quyết liệt việc sắp xếp đơn vị hành chính, kiện toàn tổ chức bộ máy, chuyển đổi mô hình quản lý chính quyền địa phương theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Mặc dù còn nhiều khó khăn, Hà Nội vẫn duy trì hiệu quả các hoạt động đối thoại định kỳ giữa lãnh đạo và người lao động; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, huấn luyện, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các bên liên quan.
Tuy nhiên, bối cảnh mới cũng đặt ra nhiều thách thức. Sự đa dạng của thị trường lao động cùng với sự phát triển của các hình thức việc làm mới như lao động nền tảng, lao động tự do trong chuỗi cung ứng đòi hỏi cơ chế quản lý linh hoạt hơn. Đặc biệt, quá trình chuyển đổi số, tự động hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vừa mở ra cơ hội cải thiện điều kiện làm việc, vừa phát sinh những nguy cơ mới về ATVSLĐ như rủi ro tâm lý – xã hội do áp lực công việc, rủi ro công thái học khi làm việc lâu dài với thiết bị số, cũng như các vấn đề về an toàn dữ liệu và an ninh mạng.
Báo cáo năm 2025 cũng chỉ ra, tỷ lệ tai nạn lao động gây tử vong vẫn ở mức đáng lo ngại, nhất là trong khu vực phi chính thức. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương thức quản lý, trong đó đối thoại chính sách được xem là chìa khóa để xây dựng các giải pháp phù hợp, bao trùm và hiệu quả.
Năm 2026: Tăng cường đối thoại, chủ động thích ứng trong kỷ nguyên số
Bước sang năm 2026, với chủ đề “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số”, Hà Nội xác định đẩy mạnh đối thoại chính sách là một trong những nhiệm vụ đột phá. Kế hoạch số 18/KH-UBND và 99/KH-UBND ngày 12/1/2026 của UBND thành phố về ATVSLĐ trên địa bàn Hà Nội năm 2026 đã đề ra lộ trình hành động toàn diện với nhiều giải pháp trọng tâm.
Một là, đối thoại đa chiều – tháo gỡ vướng mắc từ cơ sở: Một điểm nhấn quan trọng là việc tổ chức các diễn đàn đối thoại đa dạng, thực chất. Thay vì các cuộc họp mang tính hình thức, Hà Nội chủ trương:
– Tổ chức chương trình “Đối thoại Hội đồng ATVSLĐ” cấp Thành phố: Đây là diễn đàn cấp cao nhằm tháo gỡ, giải đáp các khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp và người lao động, đặc biệt trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vừa được kiện toàn.
– Gặp mặt, đối thoại trực tiếp: Lãnh đạo thành phố, các sở, ban, ngành sẽ trực tiếp đối thoại với đại diện công đoàn và công nhân lao động về các vấn đề dân sinh bức xúc như tiền lương, phúc lợi, và đặc biệt là các điều kiện làm việc an toàn trong môi trường sản xuất mới.
Cơ chế đối thoại này giúp chính quyền nắm bắt trực tiếp “hơi thở” của thực tiễn, từ đó điều chỉnh chính sách kịp thời, đảm bảo chính sách đi vào cuộc sống và thực sự bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động.
Hai là, đẩy mạnh chuyển đổi số – công cụ đắc lực cho quản lý và đối thoại
Hà Nội xác định chuyển đổi số không chỉ là đối tượng quản lý mà còn là công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác ATVSLĐ. Thành phố sẽ xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu liên thông về tai nạn lao động và thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, kết nối giữa các cơ quan chức năng. Đây sẽ là nền tảng quan trọng phục vụ phân tích, dự báo rủi ro và hoạch định chính sách.
Bên cạnh đó, các hội thảo chuyên sâu về ứng dụng AI, dữ liệu lớn trong nhận diện và kiểm soát rủi ro sẽ được tổ chức; đồng thời phát động cuộc thi “Đổi mới quản lý ATVSLĐ trong kỷ nguyên số” nhằm nhằm tìm kiếm các phần mềm, công cụ giám sát an toàn thông minh, khuyến khích sự sáng tạo từ chính các doanh nghiệp và người lao động.
Việc ứng dụng công nghệ không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo ra các kênh tương tác mới, giúp người lao động dễ dàng tiếp cận thông tin và tham gia vào quá trình xây dựng chính sách.
Tọa đàm “Chính sách, Pháp luật về Lao động, việc làm và Công tác vệ sinh An toàn Lao động trong kỷ nguyên số” tại phường Cửa Nam, Hà Nội nhân dịp phát động Tháng Hành động về ATVSLĐ và Tháng công nhân năm 2026. (Ảnh: Tạp chí tổ chức nhà nước và lao động)
Ba là, đổi mới tuyên truyền, huấn luyện theo hướng thực chất
Công tác tuyên truyền, huấn luyện ATVSLĐ cũng được đổi mới mạnh mẽ. Thành phố chú trọng huấn luyện kỹ năng thực hành, đặc biệt đối với khu vực lao động phi chính thức và làng nghề. Các nền tảng số như Zalo, Facebook được tận dụng để truyền tải thông tin sinh động, trực quan thông qua video tình huống, cảnh báo nguy cơ.
Đồng thời, các sản phẩm truyền thông như trailer, clip cảnh báo sẽ được tăng cường nhằm nâng cao khả năng tiếp cận và hiệu quả tuyên truyền. Thông qua việc đổi mới này, Hà Nội mong muốn xây dựng một “văn hóa an toàn” thấm sâu vào từng doanh nghiệp và người lao động, biến ý thức tự bảo vệ trở thành một thói quen và kỹ năng thiết yếu.
Thành phố cũng thường xuyên tổ chức các buổi Tọa đàm “Chính sách, Pháp luật về Lao động, việc làm và Công tác vệ sinh An toàn Lao động trong kỷ nguyên số” đã được tổ chức nhằm cung cấp thông tin, trao đổi, làm rõ những vấn đề thiết thực mà người lao động đang quan tâm.
Hướng tới một môi trường làm việc an toàn và nhân văn
Đẩy mạnh đối thoại chính sách về ATVSLĐ trong bối cảnh chuyển đổi số là bước đi chiến lược, thể hiện rõ tầm nhìn và quyết tâm của Hà Nội trong việc đặt con người ở vị trí trung tâm của phát triển. Đây không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn là quá trình kiến tạo môi trường làm việc nhân văn, nơi công nghệ phục vụ con người và phát triển kinh tế gắn liền với an sinh xã hội.
Với sự kết hợp hài hòa giữa đối thoại thực chất, ứng dụng công nghệ và đổi mới phương thức tuyên truyền, Hà Nội đang từng bước xây dựng mô hình quản lý ATVSLĐ hiện đại, linh hoạt và hiệu quả, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại, an toàn và đáng sống.
